Radioterapia
Radioterapia wykorzystuje promieniowanie wysokiej energii RTG lub innych cząstek do zabicia komórek nowotworowych. To częsty element terapii leczącej nowotwory. Jeśli lekarz wspólnie z Tobą podejmie decyzję o rozpoczęciu radioterapii, konieczne będzie umówienie wizyty dotyczącej planowania leczenia zwanej symulacją.
Symulacja to sesja planowania, która pomaga lekarzowi zlokalizować obszary wymagające naświetlania i zaplanować leczenie celowane nowotworu. Proces ten to „symulacja” lub odtworzenie dokładnego położenia, w jakim będziesz podczas każdej sesji promieniowania. Plan radioterapii sporządza się w celu maksymalnej ochrony zdrowych tkanek przed napromieniowaniem. Zespół opiekujący się Tobą podczas radioterapii stosuje specjalne urządzenie zwane symulatorem do zaplanowania leczenia. Symulatorem może być aparat rentgenowski, tomograf komputerowy, aparat do rezonansu magnetycznego lub do pozytonowej tomografii emisyjnej (PET-CT). Do ułożenia pacjenta we właściwej pozycji stosuje się wiązki lasera. Podczas tej wizyty:
-
Zespół określi najlepszą pozycję dla ciała podczas naświetlań. Zwykle to pozycja na plecach. Jednak zdarza się, że pacjent leży na brzuchu lub na boku.
-
Do utrzymania pacjenta w odpowiedniej i nieruchomej pozycji podczas naświetlania stosuje się czasami specjalny sprzęt. Mogą to być odlewy, maski, formy czy bloki.
-
Bywa, że na skórze pacjenta rysuje się tuszem oznaczenia. Służą one zagwarantowaniu, że pacjent będzie zawsze w tej samej pozycji oraz że naświetlane będzie zawsze to samo miejsce. (Tę część skóry nazywa się obszarem leczenia.) Zdarza się nawet, że wykonuje się maleńkie trwałe tatuaże. Później można je usunąć laserowo.
-
Czasami wstawia się pacjentowi metalowe kulki lub przewody do ciała lub na ciele. Bywa, że są one przyklejane do skóry, aby ułatwić proces obrazowania. Są używane razem z promieniami RTG do ułożenia ciała. Po każdej wizycie oznaczenia te są usuwane.
Po zebraniu przez zespół obrazów oraz innych danych wszystkie te informacje są przesyłane do komputerowego systemu planowania. Następnie zespół sporządza plan leczenia. Ustala, który konkretny obszar ciała wymaga naświetlania i które pobliskie tkanki trzeba ochronić. Celem jest ograniczenie naświetlania wyłącznie do guza bez narażania okolicznych zdrowych tkanek.
Sposoby leczenia
Po przeprowadzeniu symulacji i sporządzeniu planu można rozpocząć codzienne naświetlania. Leczenie zwykle odbywa się raz dziennie, od poniedziałku do piątku przez 2 do 8 tygodni. Trwa krócej niż 30 minut. W przypadku niektórych nowotworów naświetlania wykonywane są dwa razy dziennie z przerwą około 6 godzin pomiędzy.
Zdarza się, że pacjent musi przebrać się w odzież szpitalną. Radiolog ustawia pacjenta w odpowiedniej pozycji na stole. Następnie opuszcza pomieszczenie. Czasami przed każdym leczeniem przeprowadza się obrazowanie. Urządzenie może wykorzystywać promienie RTG lub tomograf komputerowy w celu upewnienia się, że pacjent leży we właściwej pozycji.
Podczas leczenia należy leżeć maksymalnie nieruchomo i normalnie oddychać. Urządzenie będzie generowało różne dźwięki. Możesz rozmawiać z radiologiem. Radiolog będzie Cię obserwował podczas naświetlania ze sterowni. Po leczeniu radiolog pomoże Ci zejść ze stołu. Następnie możesz się ubrać i wrócić do standardowo wykonywanych czynności.
Po leczeniu
Po zakończeniu naświetlań musisz przychodzić na wizyty kontrolne. Służą one kontroli skuteczności leczenia nowotworu oraz powrotu do zdrowia. Jeśli pojawią się jakieś działania niepożądane w wyniku naświetlań, powiedz o tym zespołowi. Pomoże Ci poradzić sobie z nimi i zapobiegnie ich nasilaniu.